Bir asrı aşan dostluk: Türkiye Rusya ilişkilerinin 105’inci yılı gazeteciler tarafından ele alındı

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk dış politika belgesi, 26 Nisan 1920 tarihinde Sovyet Rusya’ya yapılan başvuruydu. Mustafa Kemal Atatürk’ün imzasını taşıyan bir mektup, diplomatik ilişkiler kurulması için resmi bir teklif ve Türkiye’nin bağımsızlık mücadelesinde yardım talebiyle Moskova’daki Vladimir Lenin’e gönderildi.

Sovyet yönetimi, Mustafa Kemal Atatürk önderliğindeki milli mücadeleye maddi ve manevi destek verdi. Bunun ilk aşaması olarak 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması imzalandı. Her iki ülke karşılıklı diplomatlar göndererek ikili ilişkilerin gelişmesine yönelik adımlar attı.

Mustafa Kemal Paşa, cumhuriyetin ilanından sonra da dış politikada barışçıl bir süreç izlemekle birlikte, komşuları ile de ilişkilerini geliştirme politikasını yürüttü. Musul Meselesi dış politikanın en önemli başlıklarından birisini oluşturdu.

İngiltere’nin girişimleri ile Musul’un Misak-ı Milli dışında kalması önemli bir mesele oluşturdu. Sovyetler Birliği de aynı dönemde batılı devletlerle sorunlar yaşadı. Böyle olunca da Türkiye ve Rusya, Batılı devletlerin kendilerine karşı yürüttüğü politikaların neticesi olarak işbirliğini arttırdı.

17 Aralık 1925 tarihinde imzalanan Türkiye - Sovyetler Birliği dostluk ve saldırmazlık antlaşması ile iki ülke arasında dostluk pekiştirilmiş oldu.

Dostluğu güçlendirmek için atılacak adımlar konuşuldu

Aradan geçen bir asrın ardından iki ülkenin dostluk ilişkileri Moskova’da düzenlenen bir forum ile yeniden gündeme geldi. “Rusya-Türkiye 105 yıl artı” Medya Forumu için Moskova’da düzenlendi.

Rusya Gazeteciler Birliği’nin organize ettiği toplantıya Türkiye’den davet edilen gazeteciler katıldı. Forma Türk-Rus gazetecilerin yanı sıra, Rusya’dan bazı yetkililer, Türk Büyükelçiliği’nden bir görevliler, akademisyenler ve öğrencilerden oluşan geniş bir katılım sağlandı.

Moskova Devlet Pedogoji Üniversitesi’nde gerçekleştirilen toplantıda iki ülke arasında bir asrı geride bırakan dostluk elen alındı. İki ülke arasındaki, kültüre ve tarihi ilişkilerin yanı sıra akademik ve güncel konulardaki iş birlikleri de değerlendirildi.

‘Basında işbirliği önerisi’ toplantıların açılış konuşmasını Rusya Devlet Başkanı Putin’in uluslararası kültürel iş birliği ve medya özel temsilcisi Mihail Şvıdkoy yaptı. İki ülke arasındaki ilişkilerin yoğunluğu üzerinde duran Şvıdkoy, gazetecilerin yayınlarının iki halk arasındaki karşılıklı anlayışın gelişmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Şvıdkoy bu nedenle Türk ve Rus gazeteciler arasındaki iş birliğinin genişletilmesinin önemli bir alan olduğunu söyledi.

‘İki ülkede karşılıklı anıtlar dikilecek’

Moskova Dış Ekonomik ve Uluslararası İlişkiler Departmanı Başkanı Sergey Çeryomin ise Moskova ile Türkiye arasındaki yakın ve verimli ilişkiler üzerinde konuştu. Gayrimenkul başta olmak üzere onlarca Türk şirketinin Rusya’da faaliyet gösterdiğini belirten Çeryomin, Moskova’daki gökdelenlerin yarısının Türk inşaatçılar tarafından yapıldığını vurguladı.

Çeryomin, “İstanbul, büyüklüğü, nüfusu ve gelişim dinamiği bakımından Moskova’ya çok benziyor” dedi. İki ülke arasında dostluğun simgesi olarak anıtlar dikileceğini belirten Çeryomin "Moskova’da Yunus Emre Parkını ve anıtını açacağız. Türkiye’de ise uzaya çıkan ilk insan olan Gagarin anıtı açılacak. Bu adımlar iki ülkenin dostluğunu simgesi olacak” dedi.

‘Forumda ele alınan başlıklar’

Forumda tarihten, sanata, bilimden akademiye, güncel konulardan iki ülke liderlerinin birbirleri ile sürdürdükleri yakın diyaloga kadar pek çok konu ele alındı.

Forumda şu mesajlar dikkat çekti:

Türkiye ile Rusya ilişkilerin artırılmasına büyük önem verildiği ve bağların güçlendirilmesine yönelik çalışmaların artığına" vurgu yapıldı. Türkiye’nin bölgedeki arabuluculuğu ve Ukrayna ile ilgili gelişmelerdeki barış çabaları takdir edildi. İki ülkenin birçok alanda iş birliğini sürdürmesi ve bunu alanları artırmayı hedeflemesi gerektiği mesajı verildi. Akkuyu Nükleer santralinin iki ülkenin birlikte çalıştığı büyük projelerden biri olduğunun altı çizildi. Rusların Türklerle yaptığı evliliklerin arttığı ve bunun da iki ülke insanının yakınlığını göstermesi açısından önemli olduğu dile getirildi. Akademik alanda Rusya ve Türkiye’de eğitim alan gençlerin sayısına dikkat çekildi.Rusların özellikle Antalya bölgesini çok sevdiğini ve tatil tercihlerinin burası olduğunu vurgulandı. Rusların özellikle Türklerin misafirperverliğinden duydukları memnuiyet dile getirildi.

Karlov’un eşinden mesaj

Türkiye’de görev yaptığı sırada terör saldırısı sonucu hayatını kaybeden Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov’un eşi Marina Karlov’da foruma katılan isimler arasında yer aldı.

Türk gazeteciler ile sohbet eden Karlov şunları söyledi:

“Benim eşim bir terör saldırısı sonucu hayatını kaybetti. Bir teröristin yaptığı saldırının o ülkenin diğer insanları ile alakası yok. En kötü dostluk savaştan daha iyidir. Bu nedenle iki ülkenin dostluğunun güçlenmesi önemli. Türkiye ve Rusya ilişkilerinin her geçen gün artması ve bu dostluğun daha da güçlenmesi gerektiğine inanıyorum."