Türkiye’nin nükleer hedefinde yeni dönem: Ulusal nükleer reaktör girişimi

Uzmanlar, yerli reaktör geliştirme, nükleer sanayi ekosistemi, insan kaynağı, teknoloji üretimi ve ulusal yol haritasının oluşturulmasının Türkiye’nin enerji bağımsızlığı açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

“Teknoloji Kullanan Bir Ülkeden Teknoloji Geliştiren Bir Ülkeye: Türkiye’nin Ulusal Nükleer Reaktör Girişimi” başlıklı oturumda konuşan sektör temsilcileri, yerli nükleer reaktör, nükleer sanayi, teknoloji üretimi ve insan kaynağı konularında atılması gereken adımları anlattı.

‘Nükleer enerji yalnızca santral kurmak değil, ekosistem oluşturmak’

IC Nükleer Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Murad Bayar, nükleer enerjinin yalnızca elektrik üretiminden ibaret olmadığını, arkasında büyük bir teknoloji ve sanayi ekosistemi bulunduğunu söyledi. Bayar, geliştirilecek projelerin ticari sürdürülebilirliğe sahip olması gerektiğini belirterek, oluşturulacak ekosistemin yalnızca büyük santralleri değil, küçük modüler reaktörler (SMR) başta olmak üzere yeni nesil teknolojileri de kapsaması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin sadece teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştiren ve bunu yatırımlara dönüştürebilen bir ülke olması gerektiğini vurgulayan Bayar, bu dönüşümün güçlü bir sanayi altyapısıyla mümkün olacağını dile getirdi.

'Önce mevcut kapasitemizi tespit etmeliyiz'

Türkiye Nükleer Enerji Şirketi (TÜNAŞ) Genel Müdürü Necati Yamaç, Türkiye’nin nükleer sanayi yol haritasının hazırlanmasında en önemli sorunun mevcut üretim kapasitesinin doğru analiz edilmesi olduğunu söyledi. Yamaç, “Bugün sanayi kabiliyetimiz hangi noktada? Gelecekte hangi ürünleri üretebilir ve uluslararası pazarlarda rekabet edebiliriz?” sorularına yanıt verilmesi gerektiğini belirtti.

Türkiye’deki sanayi kuruluşlarının uluslararası standartlara uygun ekipman üretmesi gerektiğini vurgulayan Yamaç, bu süreçte eğitim faaliyetlerinin ve sertifikasyon çalışmalarının kritik önem taşıdığına dikkat çekti.

‘Ulusal nükleer program daha da güçlendirilmeli'

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürü Salih Sarı ise Türkiye’nin nükleer enerji hedeflerine ulaşabilmesi ve daha da güçlenmesi için kurumsal altyapının oluşturulmasının zorunlu olduğunu ifade etti.

Sarı, yatırım ortamının güçlendirilmesi, yerli üretimin desteklenmesi ve nitelikli insan kaynağının artırılması gerektiğini belirterek, ulusal ölçekte kapsamlı bir nükleer teknoloji programı oluşturulmasının önemine işaret etti.

Türkiye’nin yalnızca santral kuran değil, aynı zamanda teknoloji geliştiren ve bunu ihraç edebilen bir ülkeye dönüşmesi gerektiğini söyleyen Sarı, üretici firmalar ile teknoloji geliştiriciler arasında güçlü bir iş birliği mekanizması kurulmasının kritik olduğunu kaydetti.

‘Nitelikli insan kaynağı ve güvenlik büyük önem taşıyor’

Sarı, nükleer enerji sektöründe görev alacak personelin uluslararası standartlarda yetiştirilmesi gerektiğini belirterek özellikle santral operatörlerinin teorik, uygulamalı ve psikolojik değerlendirme süreçlerinden geçirilmesinin güvenli işletme açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. Kaliteli tesislerin, güçlü teknoloji altyapısının ve uzman insan kaynağının bir araya gelmesiyle Türkiye’nin yerli nükleer teknoloji geliştirme hedefinde önemli mesafe kat edebileceğini belirtti.