'Mekke Anlaşması’ TBMM gündemine geliyor: Anlaşmayla ilgili tartışılan başlıklar neler?

7 Ağustos 2026 tarihinde Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması, TBMM Dışişleri Komisyonu’ndaki görüşmelerin ardından önemli bir eşiği daha aştı. Komisyon Başkanı Fuat Oktay yönetiminde gerçekleşen ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü’nün sunum yaptığı kritik oturumda, anlaşmaya ilişkin kanun teklifi kabul edilerek Genel Kurul gündemine taşındı. Önümüzdeki hafta anlaşmanın TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor. Anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, AK Parti, MHP ve ana muhalefet partisi CHP'li komisyon üyelerinin ortak oylarıyla kabul edildi.

Analistler ve komisyon sunumlarına yansıyan bilgilere göre, Mekke Anlaşması konusunda öne çıkan çekinceler ve olumlu görünen başlıklar şöyle:

Kritik riskler ve sıcak tartışma başlıkları

Komisyon oturumunda muhalefet milletvekilleri anlaşmanın taşıdığı stratejik riskleri sert sözlerle gündeme getirdi:

Çatışmalara Çekilme Riski: Suudi Arabistan veya Pakistan'ın (örneğin Yemen'deki Husiler veya Hindistan ile olan gerilimlerinde) dış kaynaklı bir saldırıya uğraması durumunda, Türk askerinin doğrudan sıcak çatışmaların ortasında kalma ve bölgedeki krizlerin parçası olma riski tartışılan en önemli başlıklar arasında yer alıyor. Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü komisyonda yaptığı sunun da bu riske ilişkin, askeri desteğin otomatiğe bağlanmadığını, kararların TBMM iznine tabi olduğunu belirterek, ilk etapta planlanan desteğin taarruz değil, hava savunması ve elektronik harp personeli düzeyinde kalacağını belirtti.10 yıllık süre: Anlaşmaya imza atan ülkelerin ilk 10 yıl boyunca ittifaktan ayrılamayacak olması, Türkiye'nin esnek dış politika alanını kısıtlayacağı gerekçesiyle eleştirildi. Dışişleri yetkilileri ise bu kuralın Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve NATO gibi köklü metinlerde yer alan standart bir uluslararası prosedür olduğunu savundu.Bölgesel kamplaşma: İttifakın İran’a karşı bir cepheleşme ya da bölgede bir "İslami NATO" algısı yaratıp yaratmayacağı sorusuna karşılık dışişleri yetkilileri; anlaşmanın hiçbir üçüncü ülkeyi hedef almadığını, bölge sorunlarını dış müdahale olmadan çözme iradesi taşıdığını ve NATO müttefiklerince de olumlu karşılandığını bildirdi.