Emlak alım satımında yeni kurallar geliyor: Sözleşme şartı geliyor

Gayrimenkul alıp satacak ya da kiraya verecek kişileri doğrudan ilgilendiren yeni düzenlemeler yolda.

Ticaret Bakanlığı, sahte ilanların, fiyat manipülasyonlarının ve kayıt dışı emlakçılığın önlenmesi amacıyla devreye aldığı Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nde (EİDS) bir dizi değişikliğe hazırlanıyor. Hürriyet'in haberine göre tüm taşınmazların satışı ve kiralanmasında kimlik ve ilan doğrulamasını zorunlu hale getiren EİDS ile manipülatif, sahte ilanların büyük ölçüde engellendiğini söyleyen Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, Ankara’da önceki gün yapılan TÜMSED 1.Uluslararası Gayrimenkul Sektörünün Geleceği Zirvesi’nde yeni düzenlemeleri anlattı.

Sözleşme şartı geliyor

Sahte ve yanıltıcı ilanları önlemek için hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), mal sahibinin ilgili emlak işletmesine e-Devlet’ten ilan yetkisi vermesini zorunlu kılıyor.

Yetkilendirme olmadan ilan sitelerine giriş yapılamıyor. “Yetkilendirme sözleşmelerinin de ilan yayınlama izniyle birlikte artık e-Devlet üzerinden bir arada yürütülmesi, entegre edilmesi yönünde bir çalışmamız var” diyen Karaman, “Böylece yetki sözleşmesi iptal edildiğinde ilan da iptal olacak ve yayında kalamayacak. Sektör, birden fazla emlakçıya ilan yetkisi verilebilme izninin teke indirilmesini istiyor. Ama tek yetkinin, küçük işletmeleri olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor. Yine de bu bakanlığımızın gündeminde bir konu” şeklinde konuştu.

Amaç suiistimalleri önlemek

Şu an yabancı malik veya tapuda kaydı olmayan (tapusuz) taşınmazlar için işaretleme yapılarak ilan verilebiliyor. Yani bu ilanların, ilan sitelerine eklenmesi için yetkilendirme şartı yok. Son dönemde sektör temsilcileri bu durumun suistimal edildiğini, bu yolla yetki şartının çiğnendiğini belirtiyordu.

Bu konuda da bir düzenleme olacağını dile getiren Karaman, “Buna yönelik de tedbir alıyoruz, yakın zamanda uygulamaya girecek. Artık bunlarda da doğrulama yapılacak ve bu ilanlar da kontrolsüz şekilde verilemeyecek” dedi.

Güvenli ödeme ertelenecek

Ticaret Bakanlığı, taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi amacıyla ikinci el araç satışlarında uygulanan ‘güvenli ödeme sistemi’ni taşınmaz satışlarında da zorunlu hale getirecek.

Söz konusu düzenlemenin 1 Ekim’de başlaması bekleniyordu. Karaman, sürenin biraz daha uzatılması için yakın zamanda yönetmelik değişikliği yapılacağını dile getirdi. Ertelenen ama gelecekte zorunlu olması beklenen sistem şöyle; alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak. Bu para tapu devri gerçekleşene kadar kilitli kalacak. Tapuda satış işlemi tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak.

Yetkisiz işletmelere yönelik denetimlerin yoğun şekilde sürdüğünü belirten Karaman, verilen cezalara da değindi:

“Bugüne kadar bin 800 kişiye 105 milyon liranın üzerinde para cezası oluşturuldu. Tüm ilan portallarından veriler çekilerek fahiş, manipülatif fiyat artışları analiz edilerek bin 500 kişiye idari yaptırım uygulandı. Önümüzdeki dönemde denetim, kayıt dışı, yetki belgesiz çalışanlara yönelik yoğun denetim faaliyetlerine devam edeceğiz. Sektörün güvenli ödeme sistemine emlak işletmelerinin komisyonunun da eklenmesi önerisini değerlendirebiliriz.”