CHP'de 'mutlak butlan' kararı: 'Mutlak Butlan' nedir, nasıl uygulanır?

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf), CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Kurultayı için "mutlak butlan" kararı verdi. Bu kararla kurultay ve sonrasında yapılan tüm olağan/olağanüstü kurultaylar ile alınan kararlar baştan itibaren hükümsüz kabul edildi. Karar, Kemal Kılıçdaroğlu ve önceki parti organlarının göreve dönmesi sonucunu doğuruyor.

Piyasalar da karardan olumsuz etkilendi: Borsa İstanbul'da sert düşüşler yaşandı. Peki ‘mutlak butlan’ tam olarak nedir ve bu karar nasıl uygulanır?

Mutlak Butlan nedir?

Mutlak butlan yani kesin hükümsüzlük, Türk hukukunda bir hukuki işlemin ‘baştan itibaren hiç yapılmamış sayılması’ anlamına gelir. İşlem, kuruluş aşamasında kanuna, kamu düzenine, genel ahlaka veya usul kurallarına aykırı ağır eksiklikler taşıyorsa geçerlilik şartlarını taşımaz ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.

‘Yokluk’ ve ‘iptal edilebilirlik’ten farklıdır. Mutlak butlan durumunda mahkeme re'sen yani kendiliğinden tespit eder ve işlem sonradan onarılmaz veya tarafların iradesiyle geçerli hale getirilemez.

CHP davasında iddia: Kurultayda delege seçimleri, oy kullanma ve usullerle ilgili kanun/tüzük ihlalleri (oy hilesi iddiaları vb.) nedeniyle kurultayın geçerlilik şartlarını taşımadığı öne sürüldü.

Mutlak Butlan nasıl uygulanır?

1. Mahkeme Kararı: Dava sonucunda mahkeme, işlemin mutlak butlanına hükmeder. CHP örneğinde İstinaf Mahkemesi, 38. Olağan Kurultay'ı baştan geçersiz saydı.

2. Kurultay ve sonrası tüm kararlar (genel başkan seçimi, organlar vb.) hükümsüz olur.

Durum, kurultay öncesi hale döner (Kılıçdaroğlu dönemi).

Parti yönetimsiz kalırsa mahkeme kayyum (geçici yönetim) atayabilir.

3. İtiraz ve Kesinleşme: Karar temyiz edilebilir (Yargıtay aşaması). Kesinleşene kadar ihtiyati tedbir uygulanabilir.